Strict Standards: Non-static method timezone::is_dst() should not be called statically in /var/www/vhosts/dijkhuiscommunicatie.nl/httpdocs/textpattern/lib/txplib_misc.php on line 2545

Strict Standards: Non-static method timezone::is_supported() should not be called statically in /var/www/vhosts/dijkhuiscommunicatie.nl/httpdocs/textpattern/lib/txplib_misc.php on line 2713
Dijkhuiscommunicatie - specialist in communicatie op de werkvloer: Lentelicht op winterdepressie

DIJKHUISCOMMUNICATIE in contact met de werkvloer

Lentelicht op winterdepressie

3 april 2015

Ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking heeft last van winterdepressies. Als je dat afzet tegen de werkbevolking komt dat neer op zo’n 221.000 werknemers.  Kijk je naar de winterblues, waarbij vooral het energieniveau terugloopt, dan praat je met 8% over bijna 600.000 werkenden.  Toch loopt de drukte op het werk niet voor iedereen parallel met de hoeveelheid licht gedurende de seizoenen. Met Ybe Meesters had ik een onderhoudend gesprek over winterdepressies. Hij is als klinisch psycholoogen therapeut verbonden aan het Universiteits Medisch Centrum Groningen (UMCG) en heeft de afgelopen 25 jaar niet alleen veel onderzoek gedaan naar winterdepressie maar ook veel cliënten behandeld. Aanvankelijk met lichttherapie maar vanaf 2013 ook met chronotherapie, waarbij slaaponthouding en lichttherapie soelaas moeten bieden. Een korte impressie in vijf vragen en antwoorden.

 

 


Meer... >

1.Wat is een winterdepressie nou precies?

Een winterdepressie is een depressie zoals andere depressies binnen de psychiatrie. Men heeft nergens zin in. Men is lusteloos. De symptomen zijn ogenschijnlijk hetzelfde, maar er zijn een paar dingen die opvallen: het komt altijd in de winter voor en nooit in de zomer. Je moet eerst een patroon herkennen. Dat kan niet op basis van de symptomen uit één winter. Verder hebben mensen met een winterdepressie veel behoefte aan slaap. Ze liggen dus niet wakker om te piekeren maar slapen vier tot zes uur langer per nacht en dan zijn ze nog niet echt goed uitgerust. Je zou denken aan een soort winterslaap maar als je het met de winterslaap van dieren vergelijkt, gaat het wat mank, want die hebben een verlaagde stofwisseling en dat is bij mensenniet het geval. Sterker nog mensen met een winterdepressie hebben vaker behoefte aan calorierijk voedsel terwijl een heleboel andere depressievelingen geen hap door de keel krijgen. En ja die mensen komen dan echt aan in de winter. Het meest uitbundige wat ik heb gezien was iemand die in de winter 15 kg was aangekomen. En dan gaat het meestal in de zomer eraf. Maar niet altijd, je ziet het gewicht duidelijk fluctueren tussen de zomer en de winter. Tot slot merk je dat mensen met een winterdepressie weinig zin hebben in sociale contacten en zich terugtrekken. Als een beer in het holletje. Dat kom je bij andere vormen van depressie ook tegen alleen is het hier seizoensgebonden. Mensen worden van licht weer energieker en socialer.

 

 

 

2. Zijn er veel werkenden die er last van hebben?

Het gaat landelijk om ongeveer 221.610 werknemers. Wij zien hier zo’n 300 mensen per jaar. Veel mensen die hier in de polikliniek komen, studeren of werken. Voordat lichttherapie gangbaar was, was winterdepressie iets dramatisch. Sommigen werden in de winter opgenomen in ziekenhuizen omdat ze dan zo depressief werden dat ze niet meer konden functioneren. Nu hoeft dat niet meer omdat lichttherapie een goed alternatief is. Wel is het  zo dat als er niks aan de depressie en de stemming gedaan wordt, studies en relaties stuk gaan bij mensen met winterdepressies. In die zin heeft het ook nu nog zeker invloed op het werk. Het vervelende is dat iemand  ’s zomers heel anders reageert dan in de winter. Als iemand ‘s winters prikkelbaar is, leidt dat tot veel onbegrip, omdat diezelfde persoon een half jaar eerder zo aardig en energiek was. In de zomer voelt zo iemand zich goed en is boordevol plannen en voornemens, maar het is lastig ze te realiseren als de winter komt, omdat het energiepeil dan drastisch omlaag gaat. Zo kan het lijken dat iemand met een winterdepressie onbetrouwbaar is. Je krijgt dan een beetje het Jekyll -and-Hyde effect.

 

3. Komen winterdepressies vaker voor op het noordelijk halfrond?

Niet per se. Je moet een verschil maken tussen Europa en de Amerika’s.  Voor Amerika geldt dat hoe noordelijker je komt hoe groter de aantallen van mensen die aan winterdepressies lijden. Rond Washington gaat het om zo’n 4% en in Alaska zelfs om meer dan 10%.

 

4. Toch dacht ik altijd dat inwoners uit Noorwegen een grotere kans hebben op winterdepressies dan inwoners uit Italië

Vorig jaar is er een studie verschenen naar aanleiding van vluchtelingenstromen. Daaruit kon de voorzichtige conclusie worden getrokken dat het wel uitmaakt waar je vandaan komt. Er is een grotere gevoeligheid voor winterdepressies als je van oorsprong meer uit het hoge noorden komt. Dat zou het vermoeden iets ondersteunen, maar het is niet echt heel duidelijk.

In Europa zie je wel verschillen tussen de breedtes maar die zijn veel kleiner. In Zwitserland gaat het om 2,2%  en in Nederland om 3% van de bevolking. Toch kun je die lijn niet automatisch doortrekken, want ga je naar IJsland dan merk je dat winterdepressies daar nauwelijks voorkomen. 

Hoezo?

IJsland is lange tijd een geïsoleerd eiland geweest. Er kwamen nooit nieuwe mensen bij. Wel verlieten bewoners het eiland. Waarschijnlijk heeft er een  survival of the fitttest plaats gevonden waarbij winterdepressies na verloop van tijd uit het DNA zijn verdwenen. Men vindt ondersteuning voor deze theorie,  omdat  er mensen vanuit  IJsland naar Canada –zoals  naar Mojotoba  - zijn geëmigreerd  en daar heeft men onderzocht hoe vaak winterdepressies voorkwamen bij mensen die afstamden van IJslanders in vergelijking tot andere landen. Daaruit bleek dat de afstammelingen uit IJsland beduidend minder last hadden van een winterdepressie.  Een andere theorie is dat daar meer blauw in de lucht zou zitten dan in de Middellandse zee. Maar dat lijkt me een wat dubieuzere onderbouwing. Een laatste verklaring luidt dat winterdepressies wat meer voorkomen op het Amerikaanse continent, omdat daar een smeltkroes van culturen leeft. Eerst had je Eskimo’s en Indianen. Naderhand de Europeanen en Aziaten. Klinkt aardig maar het bewijst nog niets…

 

5. En op de evenaar dan?

Daar zijn geen winterdepressies. Het aantal uren zon is er altijd gelijk en er zijn geen seizoenen. Maar echt gefundeerd kan ik er niets over zeggen want er is geen onderzoek naar gedaan. Het zijn vooral de rijkere landen met andere problemen dan in Afrika waar dit fenomeen goed is onderzocht.

 

EINDE

 

 

AANKONDIGING

 

Werd in Groningen vanaf de jaren 1980 de lichttherapie leven ingeblazen, in Eindhoven had je  Philips die met de therapielamp BrightLight en later de Wake up light op de markt kwam.  Toine Schoutens die eind jaren 80 als psychiatrisch verpleegkundige met lichttherapie werkte, was enthousiast over de uitwerking en zou in de jaren negentig met zijn bedrijf Medilux tal van ziekenhuizen aan therapielampen gaan helpen en de Daymaker, de voorloper van de  Wake up light ontwikkelen en verkopen aan de Franse markt.  De groothandel heeft hij al weer een tijd achter zich gelaten en momenteel doet hij onderzoek naar gezondheid en licht. Ik bezocht  hem in Eindhoven om te praten over  de betekenis van lichttherapie voor jetlags en burnout.   




Mocht u deze tekst willen gebruiken, neem dan even van te voren contact met mij op via   info@dijkhuiscommunicatie.nl.

 

route