Strict Standards: Non-static method timezone::is_dst() should not be called statically in /var/www/vhosts/dijkhuiscommunicatie.nl/httpdocs/textpattern/lib/txplib_misc.php on line 2545

Strict Standards: Non-static method timezone::is_supported() should not be called statically in /var/www/vhosts/dijkhuiscommunicatie.nl/httpdocs/textpattern/lib/txplib_misc.php on line 2713
Dijkhuiscommunicatie - specialist in communicatie op de werkvloer: Afgerond onderzoek : Genen laten seizoenspatroon menselijke immuniteit en fysiologie zien

DIJKHUISCOMMUNICATIE in contact met de werkvloer

Afgerond onderzoek : Genen laten seizoenspatroon menselijke immuniteit en fysiologie zien

16 mei 2015

 

Een paar maanden geleden had ik het met Domien Beersma (chronobioloog) en Ybe Meesters en Toine Schoutens (experts op het gebied van lichttherapie), gesprekken over  ritmiek en winterdepressies. Vandaag las ik een kort berichtje in de Volkskrant en een iets langere op de site van de BBC waar ik blij van werd. Het verwees naar een interessant onderzoek over de invloed van seizoenen op de immuniteit en de stofwisseling, gepubliceerd op 12 mei  via het open source website Nature Communications. Het is interessant omdat het kan verklaren waarom de ernst van depressies, maar ook van reuma, hartziektes, diabetes en MS kan verschillen per seizoen. Aan bedrijfsartsen, leidinggevenden en medewerkers op de werkvloer kan het inzicht geven waarom sommige werknemers of collega’s in het ene seizoen meer klachten hebben dan in het andere. 

 

 

 

 


 


Meer... >

Seizoensvariatie wordt zelden meegenomen in de kijk op  gezondheid, terwijl toch heel wat ziektes en fysiologische processen verergeren in bepaalde periodes van het jaar.  Dat geldt overigens ook voor het menstruatieritme. Maar dat is een verhaal waar ik nog op terugkom. Hoe seizoenen de details op moleculair niveau van menselijke fysiologie beïnvloeden is onbekend.  De onderzoekers hebben zich daarom voor hun hypothese gebaseerd op onderzoek naar 24-uursritmes onder zoogdieren en hoe dat doorwerkt op ontstekingen door het jaar heen.

 

 

Aan het onderzoek heeft een internationaal team van wetenschappers samengewerkt. Voor het onderzoek is van 16.000 mensen uit diverse etnische en geografische gebieden, verspreid over de wereld, het bloed en vetweefsel geanalyseerd. Daarbij zijn niet alleen databestanden van bloed geanalyseerd maar is ook in detail gekeken naar het m-RNA in bloedcellen. Per cel zijn zo’n 22.000 genen onderzocht. Dat is veel als je bedenkt dat een cel doorgaans 25.000 genen telt. Daarnaast zijn ook de niveauschommelingen bestudeerd van proteïnes die ontstekingen veroorzaken.  

Uit het onderzoek  bleek dat  bij zo’n 25% van de onderzochte genen de seizoensinvloed zichtbaar was. Dit kan verklaren waarom sommige ziektes in Europa tijdens de winter verergeren en sommige ziektes in Afrika juist in de zomer. De Europese genen die te maken hebben met de immuniteit - de verdediging tegen infecties-   waren het actiefst in de koude maanden.  En terwijl dit gunstig is in het gevecht tegen virussen zoals griep kan het ook auto-immuunziektes als artritis - waarbij de antistoffen overcompenseren en het lichaam zelf aanvallen - uitlokken of verergeren.  Ook hart- en vaatziektes ziektes en psychiatrische ziektes laten pieken zien in de wintermaanden.

Beneden de evenaar werken de genen harder in  juni, juli en augustus. Óp de evenaar is weer een ander patroon zichtbaar. Bij mensen die bij de evenaar wonen, waar de temperatuur het hele jaar door tamelijk hoog is, zijn immuniteit en ontsteking gelinkt met het regenseizoen, omdat dan malaria veel voorkomt. In IJsland waar het overwegend koud is, werden minder seizoensveranderingen gevonden.


 

Seizoensveranderingen werken niet alleen door op ontstekingen en auto-immuniteit. Ook blijkt de seizoenswisseling gelinkt te kunnen worden aan de stofwisseling. Dit bevestigt mijn eigen ervaring; als de dagen korter worden, de avonden langer, de kleding flatteuzer, gaat de trek in rode wijn en lekkere baksels en andere calorierijke maaltijden omhoog. Uit de gegevens van de Engelse populatie blijkt dat een toename van diabetis 1 patiënten  vooral wordt gemeten in januari, februari en maart.  "We veronderstellen dat deze genen helpen met het behoud van energie om te overleven als er weinig voedsel is en onderdak” zegt professor Todd. “In moderne maatschappijen hebben we warme kleding en verwarming maar we reageren nog steeds op lagere temperaturen en korte dagen.”


Wetenschap is als een perpetuum mobile. Zijn een aantal vragen opgelost, komen er weer nieuwe bij. En bovendien ontstaan er nieuwe invalshoeken en voorbehouden. Er is weliswaar een correlatie tussen seizoenverloop  en ziekte naar voren gekomen, maar de mate waarin het seizoenverloop invloed heeft op de genen en dus op ziektes is lastig te bepalen. Immers ook stress en voeding  hebben invloed op het functioneren van de genen en daardoor op de ontwikkeling van een ziekte.  En dan wijst onderzoeker Tim Spector van King's College London, nog op een andere dimensie dan genen. Ook darmmicroben blijken onderhevig aan het seizoenritme al was het maar door de variaties in eten. Zoals dat gaat met onderzoeken is er altijd het vervolgzinnetje dat verder onderzoek nodig is om meer te snappen van de jaarlijkse  ritmes en de verschillende aspecten van fysiologie en ziekte. To be continued.


Meer over het onderzoek

Dopico, X. C. et al. Widespread seasonal gene expression reveals annual differences in human immunity and physiology. Nat. Commun. 6:7000 doi: 10.1038/ncomms8000 (2015) is te vinden op http://www.nature.com/ncomms/2015/150512/ncomms8000/full/ncomms8000.html


Achtergrondstuff

Hoe zat het ook al weer met cellen, chromosomen, DNA, RNA en wat hebben eiwitten daarme te maken?

Hoe zat het ook al weer ziekte, afweer (auto)-immuniteit, ontstekingen en infecties?

 

 

 

 

 

 

route